Koopal Advies en Projecten » oer

User-generated content in het onderwijs

Wytze Koopal — Sun, 26 Sep 2010 07:45:23 +0000

Online Leeromgeving

Enkele jaren geleden was de verwachting dat user-generated content het helemaal zou gaan worden. Dat iedereen zou gaan publiceren op het internet. Sindsdien hebben we gezien dat het inderdaad steeds gemakkelijker is geworden voor iedere internetgebruiker om zich te uiten op allerlei manieren. Hyves, Twitter, YouTube, weblogs, iedereen weet inmiddels wat het is. Ik wil hier graag ingaan op de relatie met het onderwijs.

Laat ik maar beginnen met de conclusie: we hebben nog lang niet het eindstation bereikt wat betreft user-generated content in het onderwijs. Ik denk dat digitale leerinhouden (of lesmaterialen) in het onderwijs steeds meer door gebruikers (docenten, maar ook leerlingen) zelf zullen worden gemaakt en verspreid. De belangrijkste oorzaak van deze ontwikkeling is dat het steeds eenvoudiger is geworden om digitaal (les)materiaal te maken. En digitaal materiaal kun je ook heel gemakkelijk verspreiden via internet. Eén van andere factoren die verder ook bijdraagt is de bewustwording dat je van verschillende licenties gebruik kunt maken om je materialen te delen en legaal te laten hergebruiken (zie bijvoorbeeld Creative Commons). Laat ik hierbij wat reclame maken voor enkele goede initiatieven (in willekeurige volgorde):

Klascement. Dit is van oorsprong een Vlaams initiatief. Klascement bevat duizenden digitale leermiddelen. Deze zijn grotendeels door docenten ingebracht. Het materiaal is van allerlei kwaliteit. Het is vooral bedoeld voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs (in Vlaanderen: secundair onderwijs). Inmiddels is er ook een Nederlandse versie van Klascement (www.klascement.nl), met op moment van schrijven 451 items. Het voordeel van de Nederlandse versie is dat je kunt zoeken op basis van het Nederlandse onderwijsstelsel (dus bijvoorbeeld Economie en Administratie voor het MBO).
Learning Resource Exchange (LRE) is een internationale website, gesteund vanuit de EU. Henk Nijstad (van Kennisnet) schreef hier vorige maand al over : “De LRE richt zich, vanuit authentiek Europees gedachtengoed, alleen op zgn. travel well-content. Dat is content direct of met beperkte moeite gebruikt kan worden in de diverse taal- en cultuurgebieden in Europa. Inmiddels heeft de LRE 200.000 leerobjecten en een handvol zoekportals.”
Online Leeromgeving (OLO) van de Universiteit Twente. Dit is een grote verzameling van digitale modules (veelal uitgewerkt in animaties), eindexamens (en uitwerkingen) en luistertoetsen bedoeld voor leerlingen van het HAVO en VWO. Alle materialen zijn snel terug te vinden op basis van vakken, maar ook op basis van eindtermen of de gebruikte lesmethode. Voor de volledigheid: als projectpartner van Twente’s got Talent ben ik onder andere betrokken bij het uitbreiden van de Online LeerOmgeving voor docenten.
OCW Consortium. Werkt u in het hoger onderwijs dan kunt u uw hart ophalen bij vele tientallen universiteiten die veel van hun leermaterialen delen via het OpenCourseWare (OCW) model.
Natuurlijk moet ook WikiWijs hier genoemd worden. Na (ook van mij) kritische geluiden bij de start van WikiWijs, kan inmiddels wel gesteld worden dat hier goede dingen aan het gebeuren zijn. Bij WikiWijs is voor iedereen in het onderwijs in Nederland digitaal leermateriaal te vinden.

Nog niet overtuigd? Er zijn nog veel en veel meer bronnen die u kunt inzetten indien u digitaal lesmateriaal zou willen gebruiken. Te veel om allemaal op te noemen. En wilt u eens van dichtbij bekijken wat er mogelijk is met digitaal lesmateriaal, ga dan bijvoorbeeld naar het #onderwijsplugfest van NOiV van 7 oktober (gratis toegang, in Utrecht). Of ga naar de herfstschool Open Leermaterialen (op 6, 7 en 8 oktober, Delft) , of de startbijeenkomst van de SIG Open Educational Resources.

Oh ja, ik vond nog een mooi voorbeeld van slim gebruik van user-generated content. Namelijk de actie Wiki loves Monuments. Doe mee met de wedstrijd waarin je foto’s kunt uploaden van Rijksmonumenten (en die foto’s zou je weer nuttig kunnen gebruiken in het onderwijs!).

Dé Onderwijsdagen 2009 (#owd09)

Wytze Koopal — Wed, 11 Nov 2009 09:54:03 +0000

Gisteren heb ik een inspirerende dag gehad op Dé Onderwijsdagen. Zoals altijd was de organisatie weer prima in orde: een interessant programma, goede innerlijke verzorging en genoeg wandelgangen om bij te praten met deze en gene. Ik was aanwezig bij een heldere presentatie van Rolf Bruins van het Lectoraat ICT en Onderwijsinnovatie van Windesheim. Bruins heeft onderzoek heeft gedaan naar hoe IT functioneert binnen hogescholen in Nederland. De resultaten van zijn onderzoek waren behoorlijk helder, en hier en daar ontluisterend. IT zou nog veel meer kunnen (en moeten!) betekenen voor het primaire proces in het onderwijs. Het onderzoeksrapport van Bruins verschijnt binnen enkele weken op de website van het lectoraat.
Ik vond de openingspresentatie van Richard G. Baraniuk (zie foto) over kansen en mogelijkheden van Open Education zeer inspirerend en helder.
Zoals ik al eerder schreef: het wordt hoog tijd dat scholen en onderwijsinstellingen serieus bezig gaan met open lesmateriaal (veelgebruikte Engelse/Amerikaanse termen zijn opencourseware of open educational resources). Baraniuk gaf in zijn verhaal duidelijk aan waarom de tijd er rijp voor is. Bijvoorbeeld omdat de prijzen voor schoolboeken steeds hoger worden (tenminste in de VS, ik weet niet of dat ook in Nederland zo is). Maar ook omdat we tegenwoordig ICT middelen hebben om met elkaar leermateriaal te produceren en te delen. En dat delen kan tegenwoordig op een legale manier gefaciliteerd worden met de verschillende Creative Commons licenties. Voor veel mensen is Creative Commons waarschijnlijk een nieuw concept. Bij SURFfoundation is een schat aan informatie te vinden over auteursrechten en licenties. Wilfred Rubens heeft overigens een goede samenvatting van de presentatie van Baraniuk gemaakt. Er is een video-opname van Baraniuk beschikbaar bij SURFmedia. Van harte aanbevolen!

Meer OpenCourseWare in Nederland

Wytze Koopal — Mon, 09 Nov 2009 16:13:16 +0000

In de aanloop naar Dé Onderwijsdagen, vanaf morgen in Utrecht, wil ik u graag nog even attent maken op een interessante column op Surfspace. De column is niet van zomaar iemand. De column is namelijk van Paul Rullmann, lid van het College van Bestuur van de Technische Universiteit in Delft. Rullmann roept eigenlijk iedereen in het (hoger) onderwijs in Nederland op om eens serieus te kijken naar OpenCourseWare. Ik zou zeggen: aandachtig lezen en vraag u zelf af wanneer en waarom uw instelling zich gaat aansluiten bij het OpenCourseWare Consortium. Vele gerenommeerde instellingen gingen u reeds voor, daaraan kan het niet liggen.

Rullmann heeft zijn verhaal reeds gedaan op Surfspace. Hij is wellicht morgen aanwezig op Dé Onderwijsdagen, maar een presentatie geeft hij niet, volgens mij. Maar niet getreurd. Als u morgen in Utrecht bent op Dé Onderwijsdagen en u bent geïnteresseerd in OpenCourseWare, dan kan ik u zeer zeker de keynote presentatie van Richard G. Baraniuk om 10.15 uur aanbevelen. Richard Baraniuk is hoogleraar aan de Rice University in Houston. Baraniuk richtte in 1999 Connexions op, een internetplatform voor open educatie dat bijna een miljoen mensen uit circa tweehonderd landen maandelijks gebruiken. Connexxions bevat een schat aan open leermateriaal, dat u vrijelijk mag (her)gebruiken voor uw eigen onderwijs.

Open leermateriaal: VO-content

Wytze Koopal — Mon, 05 Oct 2009 09:59:34 +0000

De ontwikkelingen rondom ‘open onderwijs’ gaan snel, en gaan de goede richting op. Vorige week berichtte ik al over Triple A, dat zich vooral richt op de bedrijfsvoering binnen de MBO sector en daar goede dingen doet met betrekking tot open standaarden en open source.

Maar nog interessanter vind ik eigenlijk ‘open’ digitaal les- of leermateriaal. En dat gaat ook de goede kant op! Kennisnet berichtte vanochtend via Twitter dat www.vo-content.nl is gelanceerd. VO-content is een initiatief van de VO-raad, de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs. VO-content richt zich dus op het Voortgezet Onderwijs (VMBO, HAVO en VWO). Al het leermateriaal van de Onderwijsvernieuwingscoöperatie en Digischool is hier vindbaar. Er zullen nog meer collecties aangesloten worden, schrijft men. Doel is het aanbod van open leermateriaal zo transparant en bruikbaar mogelijk te maken voor gebruikers in het voortgezet onderwijs. Uiteindelijk moet VO-content in 2012 volledig kerndoel- en eindtermdekkend zijn.

Het materiaal is allemaal voorzien van een Creative Commons licentie, voor zover ik kan zien. De website is nog volop in ontwikkeling, maar het ziet er al prima uit. Er is een uitgebreide zoekfunctie, waarmee je onder andere op vakgebied en/of schooltype kunt zoeken. Enkele verbeterpuntjes:

Je moet inloggen (via Entrée) om de materialen daadwerkelijk te kunnen downloaden.
Je kunt (nog) niet zoeken op bepaalde licentietypen binnen de Creative Commons familie.
Ik kan (nog) niet vinden hoe de materialen beschikbaar worden gesteld, dus volgens welke (open) standaard.

TeachMeet wint IPON 2009 award!

Wytze Koopal — Thu, 09 Apr 2009 10:12:47 +0000

Gisteren bezocht ik de eerste dag van de IPON2009. De IPON werd dit jaar voor de tweede keer georganiseerd. Het is een zeer grote beurs met tientallen exposanten, aangevuld met een interessant programma van presentaties. Vorig jaar was ik er ook. De doelgroep van de beurs is heel breed, eigenlijk iedereen werkzaam in het basisonderwijs tot en met middelbaar beroepsonderwijs. Zowel vorig jaar als dit jaar viel mij de veelheid en verscheidenheid aan exposanten op. Overigens wel veel van hetzelfde (digiborden, complete ICT concepten en uitgevers).
Ik heb enkele presentaties bezocht tijdens de IPON. Die waren van wisselende kwaliteit, om eerlijk te zijn. Maar gelukkig had ik nog iets om naar uit te zien!

Ik ging namelijk eigenlijk vooral naar Utrecht om de TeachMeet NL te beleven. TeachMeet NL is een zogenaamd “unconference” (uitleg bij WikiPedia), die onder de bezielende leiding van Fons van den Berg nu al een succes kan worden genoemd. Het is een informele bijeenkomst, waar iedere spreker maximaal 7 minuten de tijd krijgt om zijn of haar verhaal te vertellen. Dit was de tweede editie in Nederland, na de eerste succesvolle uitvoering nog maar enkele maanden geleden op de Nationale Onderwijs Tentoonstelling. Er waren leuke, interessante, inspirerende verhalen van ondere andere Rick Slagter, Gerard Dümmer, Willem Karssenberg en Annemieke van Essen (www.23onderwijsdingen.nl). Iedereen had zijn eigen manier van presenteren, maar stuk voor stuk ging het over onderwijsvernieuwing in de breedste zin van het woord. Helaas miste ik de presentatie van Edvard Spaapen, waarover Willem dan weer (en terecht!) schrijft.
Tussen de bedrijven door kreeg Fons een IPON Award 2009 uitgereikt voor het naar Nederland brengen van de TeachMeet. Een kritiekpuntje van de jury betrof het feit dat we zouden moeten proberen om docenten te betrekken en te bereiken.
Meer fotoos vind je trouwens op Flickr.

Update 10 april: de video van de TeachMeet is te vinden bij Presentations2Go (heeft wel MS Silverlight nodig, voordat ‘ie afspeelt)